“Better with the Devil Than with the Serbs and Their Church”

Sad Observations About the Macedonian Schism

The Cathedral of St. Sophia in Ohrid, belonging to the schismatic Macedonian church, is mainly used as a concert hall The Cathedral of St. Sophia in Ohrid, belonging to the schismatic Macedonian church, is mainly used as a concert hall     

When we were robbed once in Skopje, the capital of North Macedonia, we foolishly decided to go to the police. I must say up front that it was useless in the sense of solving the crime, catching the perpetrators, compensating for damages, and so on. But we still got a lesson, and not a bad one, during those three unforgettable hours spent at the police station: a lesson in hate and stupidity. The fact is that almost our entire conversation with the Macedonian police officer was spent not clarifying the circumstances of the incident (he was clearly uninterested), but… complaining about the non-recognition of the schismatic “Macedonian Orthodox Church” by the rest of Orthodox world.

“You Russians, you’re brothers with the Serbs, aren’t you? And why don’t you recognize our Church?! Because the Serbs don’t recognize it, right?”

We were a bit taken aback by this attack, and we said that they actually have the Archdiocese of Ohrid in Macedonia, and that everyone amicably recognizes and prays with it.

“But that’s not the right Church!” the officer grimaced. “It doesn’t defend the independence of Macedonia!”

We always thought that the Church and politics were slightly different things, which is what we told him.

The officer’s answers weren’t recorded in the protocol, of course. So much malice, such stupid resentment against who knows who—we didn’t expect to hear.

“I’d rather be robbed again than listen to all this nonsense,” my friend said to me as we left the station.

“Quiet!” I said. “They might do it.”

And we laughed sadly.

Jokes are jokes, but anger and hatred caused by division and disunity are depressing, and even more so in the Church. If they even inflicted violent wounds upon such titans of spirit as the late Patriarch Pavle of Serbia, then what can be said for us?

Here is what Archimandrite Jovan (Radosavlević), a close friend and co-struggler of the late Patriarch Pavle, says about the Church schism in Macedonia in his memoirs:

The Church schism in Macedonia has continued for a long time now and has inflicted many wounds on Serbia, Macedonia, and the whole Orthodox Church. This schism was caused, and even created with the active participation of the Communist Party of Macedonia with the support of the Central Committee of the Communist Party headed by Tito in Belgrade in 1967. Tito awarded “Metropolitan” Dositheus then for “gaining a victory and organizing an independent Macedonian church.” Thus the process was completed of the Macedonian church’s self-proclaimed autocephaly—with the “blessing” of the communists, and not with the blessing of the Mother Church—the Bishops’ Council of the Serbian Orthodox Church. I was a student that year in Belgrade and I learned many of the unsightly facts of this schism.

By this illegal, non-canonical act, the Macedonian church turned into a schismatic organization that could no longer be in canonical communion with either the Serbian or any other Orthodox Church. But the schismatic Macedonian bishops, as we found out, turned for help and support to… the Vatican. From the very beginning of the schism, the Serbian Church tried to overcome it, to resolve many issues, but its attempts were unsuccessful…

In 2005, a tomos of ecclesiastical autonomy was issued, which stated, among other things: “When the Mother Church is satisfied that the dioceses on its territories that were previously under its canonical jurisdiction are spiritually mature and capable of independently managing ecclesiastical and administrative affairs, it grants them a tomos and the Church on this territory is declared autonomous or autocephalous. The tomos is given to the first hierarch of such a Church from the Mother Church.”

That’s what was done: In Niš, the Bishops’ Council of the Serbian Orthodox Church elected Metropolitan Jovan as the primate of the Holy Synod of the autonomous Archdiocese of Ohrid.

Vladyka Jovan knew what awaited him. He was soon thrown into prison by the schismatics.

Vladyka Jovan said then, “In the Church, everything must pass through the Cross and suffering—then it’s transformed into Resurrection.” He undoubtedly knew that sufferings awaited him. The schismatic “Metropolitan” Timothy and other of his “bishops” and “priests” didn’t agree with the decisions taken in Niš: Not only did they not recognize the newly installed Archbishop Jovan, but he was seized at gunpoint and thrown into prison. The church he built was also destroyed, and his parents’ house in the city of Veles was burned. The priests, monks, and nuns who remained faithful to the Serbian Orthodox Church were mocked and tormented—all this was done by the schismatic “Metropolitan” Peter, the “clergy,” and the police. Thus, Metropolitan Jovan became a passion-bearer, thanks to the schismatics.

Patriarch Pavle conveyed to us the words of one of the leaders of the schismatics, “Metropolitan” Timothy: “We’d even work with the devil if only not to work with you, Serbs, and your Serbian Church!” The Patriarch replied: “If that’s how it is with you, then go to him, work with the devil, and do your work. What more do you want from us? We have nothing in common.” These were probably Patriarch Pavle’s last words to the Macedonian schismatics. Vladyka told us about it at Annunciation Monastery.

When Patriarch Pavle reposed in the Lord, Metropolitan Jovan was at his funeral in Belgrade. He served the Liturgy and funeral with all the people. The schismatic “metropolitans” who came were forbidden to approach the Patriarch’s coffin. This schism remained a deep wound in the Patriarch’s heart, and he died with it, weeping before the Lord for those who believe it’s “better to be with satan than with the Serbian Church.”

Stepan Ignashev
Translation by Jesse Dominick



Alexander Leitner5/2/2021 11:14 am
Nationalism is a great temptation in our days for orthodox christians. It absolutly does not matter if someone is russian, serbian, greek, macedonian, bulgarian, american....Stopp it! What is important is if we are orthodox. It is a heresy. ALL ORTHODOX CHRISTIANS ARE UNITED IN CHRIST. Brothers and sisters. We share the same cup and we eat the same flesh of Christ. Humility instead of nationlastic pride. This pride destroys the church. Stopp it!
Jason4/24/2021 3:32 pm
Dafney: Yes, a loving disposition. Like the one the Macedonian authorities had towards Bishop Jovan, when they locked him in prison so that he came out sick and in need of hospitalization? Or beating up the monks and nuns who wished to stay in the canonical Church? Orthodox Christians cannot just declare a new church at a government's orders. That is called schism. And the fruits of schism are never good. It looks like the Macedonians were not even open to dialogue, or working things out peacefully. The article is only stating facts. It is not beating people up. It's not the author who is at fault for what met. Timothy said.
Bulgaria Eternal4/24/2021 8:15 am
How is it possible that the Serbian Church is Mother Church to the Ohrid Archbishopry when the Ohrid Church is more than 200 years older than the Serbian?! The Ohrid Church is transitioned from Sredets, Dorostol and Preslav and is the Preslav patriarchy. Also it is a continuation of the Justiniana Prima, but has nothing in common with the Serbian church. And many of the eparchies of the serbs were part of the Ohrid Archbishopry. Why are the serbs messing up in Macedonia?!
Dafney4/24/2021 6:55 am
A very slanderous article. First, showing a concert hall picture in a church, as a representation of the faithful people, why not put up the blessed Bigorski monastery? Then, using anecdotal rhetoric that happened in an encounter to paint the Macedonian people as brutes, unworthy of Christ. The title in itself is vulgar and does not represent the faithful peoples' opinions. You Orthodox brothers! You see your fellow neighbours like the Jews saw the Samaritans. You approach this schism with hate and condemnation. Why don't you make effort to put real historical events, and explore the real complex nature as to why there isn't a solution. Only a loving disposition would attempt to give a fair representation, which is non existant. You don't heal a very unfortunate schism by shaming and spewing hate for a group of people. Aren't you to be responsible for the content you put out,to be in the spirit of truth, and not with the sole purpose to make all people write off a group of people as unworthy of Christ's love. You divide Christ's church further.
Adam4/23/2021 2:30 am
How fundamentalist can be this website, looking back at the history Macedonia, Macedonia was the seat of the Serbian Orthodox Church. Serbian government like Russian wants to control the entire EX Yugoslavia which is not going to happen. They already have schism in Serbia also they have heretic bishops. Macedonia is heart of Orthodoxy in Balkan.
ACatharina4/22/2021 10:38 am
It's like the past sins don't die with their sinners. They continue an existence on their own, growing new branches like a tree... over decades and centuries. The serbs, just like other nations, must have many sins (past and present), otherwise their once-blessed country wouldn't be trampled on so hard. About the schismatics: If there's no spirit of reconciliation and mercy for people whom we dislike... do we even care about God at all? Why then wear crosses and priestly garments?
Paisios4/21/2021 10:43 pm
Με τον ίδιο τρόπο επιβράβευε όλους όσους ασχολούνταν με την έρευνα της μακεδονικής ιστορίας, συμβάλλοντας έτσι στην απόδειξη της ιστορικής αλήθειας και την απόρριψη των ιστορικών ψευδών που σπεύδουν διεθνώς – εκμεταλλευόμενοι την ελληνική οκνηρία – οι Σκοπιανοί “μακεδονιστές”. Επιβάλλεται εδώ να σημειωθούν, για λόγους ιστορικής αλήθειας και ακρίβειας, τα όσα δημόσια δήλωσε ο ίδιος ο Νικόλαος Μάρτης για τη σχέση του με τον Παΐσιο και τη μεγάλη προσφορά του Γέροντα στο εθνικό ζήτημα. Είπε, λοιπόν, ο πρώην υπουργός και τα εξής πολύ ενδιαφέροντα: “Μου είχε πει ο Παΐσιος: “Μάρτη έγινε ο Ευαγγελισμός, Μάρτη η Επανάσταση του 1821, Μάρτης αγωνίζεται και για το θέμα της Μακεδονίας”! Είχε μεγάλη αγάπη για τη Μακεδονία ο Γέροντας! Και σε κάποιους προσκυνητές που διένειμαν δωρεάν χριστιανικά βιβλία, τους έλεγε να αγοράζουν και να διανέμουν και το δικό μου βιβλίο. Όσο για την προπαγάνδα των Σκοπίων, ο Γέροντας Παΐσιος μου είχε πει: “Οι κόποι σου δεν θα πάνε χαμένοι! Θα βρεθούν τίμιοι άνθρωποι που θα αξιοποιήσουν και θα δικαιώσουν τον αγώνα σου για τη Μακεδονία”! Μια φορά ο Γέροντας Παΐσιος επικαλέστηκε και τον Πατροκοσμά τον Αιτωλό στο θέμα της Μακεδονίας. Ήταν όταν και πάλι ρωτήθηκε τι άραγε θα γίνει με την τύχη της ελληνικότατης αυτής περιοχής και τότε ο Γέροντας είπε τα εξής: “Το είπε και ο Άγιος Κοσμάς. Φως φανάρι είναι! Αυτοί ούτε δύναμη έχουν ούτε δίκιο έχουν. Πολλά χωριά θα καταστραφούν, αλλά στις τρεις χώρες μια θα μείνει”! Συνεπώς, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο Γέροντας έβλεπε την – κατά πολλούς αναπόφευκτη – διάλυση του κρατιδίου των Σκοπίων, το οποίο και πιθανόν θα διαμοιραστεί ανάμεσα στα γειτονικά του κράτη. Πάντως, κάποια άλλη φορά λέγεται ότι ανέφερε και τα όσα είχε αναφέρει ο Πατροκοσμάς, για “δύο Πασχαλιές”, που θα συμπέσουν μαζί, πραγματοποιήθηκε ήδη το 1912, όταν απελευθερώθηκε η Μακεδονία από τον τουρκικό ζυγό! Πράγματι, τότε ο εορτασμός του Πάσχα είχε συμπέσει με εκείνον της 25ης Μαρτίου. Άρα, βγάζουν κάποιοι το συμπέρασμα ότι τη λευτεριά της Μακεδονίας εννούσε ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός στη θρυλική εκείνη προφητεία του. Βέβαια, να σημειώσουμε εδώ απαραίτητα ότι τέτοιου είδους προφητείες δεν είναι καθόλου μονοσήμαντες και είναι πάρα πολύ πιθανό μια προφητεία να επαληθευτεί σε παραπάνω από ένα μελλοντικά γεγονότα. Συνεπώς, αυτά τα περί “διπλής Πασχαλιάς” δεν αποκλείεται να ίσχυσαν μεν στην περίπτωση της απελευθέρωσης της Μακεδονίας, αλλά να υπονοούν και ένα άλλο Ποθούμενο, που θα λάβει χώρα στο μέλλον. Με δυο λόγια, και στο λεγόμενο “μακεδονικό” ζήτημα, ο Γέροντας Παΐσιος ήταν πολύ αισιόδοξος και ανέμενε μια μέρα να δικαιωθεί ο Ελληνισμός, που τόσα χρόνια υπέφερε στα εθνικά του ζητήματα. Δεν ανησυχούσε ιδιαίτερα για τις επεκτατικές βλέψεις των Σκοπιανών, τους οποίους θεωρούσε πρόσκαιρους και ακίνδυνους. Η όλη του έγνοια, όσον αφορά το θέμα της Μακεδονίας, ήταν να μη λησμονήσουν οι ίδιοι οι Έλληνες την αθάνατη φράση: “Το όνομά μας είναι η ψυχή μας”. Aπό το βιβλίο του Ησαΐα Κωνσταντινίδη “Ο Γέροντας Παΐσιος και τα μελλούμενα να συμβούν”. Κεφάλαιο 10ο
Paisios4/21/2021 10:43 pm
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ξέσπασε στην πολύπαθη περιοχή μας το νεώτερο “μακεδονικό” ζήτημα, αυτή τη φορά με την εμπλοκή των Σκοπίων. Τι ακριβώς συνέβη; Μια άλλοτε σερβική επικράτεια (η νότια Σερβία, όπως κάποτε την αποκαλούσαν) με βουλγαρόφωνο πληθυσμό – που μιλούσε, δηλαδή, μια βουλγαρική διάλεκτο – ανακήρυξε την ανεξαρτησία της στις 8 Σεπτεμβρίου του 1991 και απαίτησε να αναγνωριστεί διεθνώς ως “Δημοκρατία της Μακεδονίας”. Εκδηλώθηκε έτσι ο περίφημος “μακεδονισμός”, που ελλόχευε ήδη από τη δεκαετία του 1940, όταν ο Γιουγκοσλάβος κομμουνιστής ηγέτης Γιόζιπ Μπροζ-Τίτο αποφάσισε να δημιουργήσει μια καινούργια, εντελώς τεχνητή εθνότητα στην “καρδιά” των Βαλκανίων, με πολύ άδηλους σκοπούς για το μέλλον. Ο “μακεδονισμός” δεν είναι παρά μια ψευδεπίγραφη ανάγνωση της ιστορίας, που στρέφεται βασικά κατά του Ελληνισμού, αφού διεκδικεί πλήθος πολιτισμικών κειμηλίων που ανήκουν στους Έλληνες, έχοντας προφανώς κατά νου ακόμα και μελλοντική διεκδίκηση εδαφών, μόλις κάποτε οι περιστάσεις το επιτρέψουν. Η ως άνω ιδεολογία ισχυρίζεται πως υπάρχει κάποιο ξέχωρο “μακεδονικό” έθνος, που δεν εντάσσεται στα υπόλοιπα της περιοχής, αλλά υπάρχει εδώ και αιώνες σε “υπολανθάνουσα” μορφή, ενώ πληθυσμοί του διαβιούν “σκλαβωμένοι” στα γειτονικά του κράτη. Μετά την Ελλάδα, από τον “μακεδονισμό” βλάπτεται εθνικά και η Βουλγαρία, αφού το βουλγαρικό ιδίωμα της περιοχής αυτής βαφτίζεται αυθαίρετα “μακεδονική γλώσσα”, ενώ ο κατά βάση βουλγαρογενής πληθυσμός της επικράτειας των Σκοπίων αποκόπτεται από το συνολικό βουλγαρικό έθνος. Τα πρώτα έτη της έντασης της Ελλάδας με τη μετέπειτα Πρώην Γιουσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (Π.Γ.Δ.Μ.) ο Γέροντας Παΐσιος παρακολουθούσε και ο ίδιος ανήσυχος τις εξελίξεις γύρω από την απόπειρα κλοπής του ελληνικού ονόματος από τους βόρειους γείτονες. Αλλά και πάρα πολλοί επισκέπτες του τον ρωτούσαν επίμονα για το τι μέλλει γενέσθαι με αυτή τη νέα πληγή στο τόσο ταλαιπωρημένο σώμα της πατρίδας μας, που πάντοτε νιώθει περικυκλωμένη από πάσης φύσεως ορατούς (αλλά και “αόρατους”) εχθρούς. Τι άραγε θα συνέβαινε με την ελληνικότατη Μακεδονία; Θα χανόταν οριστικά το όνομα για το Ελληνικό Έθνος; Θα είχαμε άλλου είδους αρνητικές συνέπειες για τον Ελληνισμό στο εγγύς ή το απώτερο μέλλον; Ο Παΐσιος, λοιπόν, πήρε ξεκάθαρη και δυναμική θέση για το μείζον θέμα της Μακεδονίας. Με το που ξεκίνησε η κρίση, πήγε και ανάρτησε στο αρχονταρίκι του το γνωστό από την Παλαιά Διαθήκη κείμενο του προφήτη Δανιήλ, όπου και γίνεται σαφέστατος ο προαιώνιος ελληνικός χαρακτήρας της Μακεδονίας. Μάλιστα, για να δείξει την αποφασιστικότητά του, ο Γέροντας έβαλε δίπλα στο κείμενο την πολύ ωραία εικόνα ενός αγγέλου από ένα σερβικό μοναστήρι. Ο άγγελος έδειχνε με το δάχτυλό του το κείμενο αυτό του προφήτη Δανιήλ. Στους επισκέπτες του παρομοίαζε το κρατίδιο των Σκοπίων με ένα σαθρό οικοδόμημα, το οποίο είναι χτισμένο με τούβλα από… χαλβάδες Φαρσάλων, που βέβαια έπεται αργά ή γρήγορα να καταρρεύσει. Έλεγε μάλιστα περιπαικτικά στους ανήσυχους Έλληνες, που τον ρωτούσαν με περισσή αγωνία, και τα εξής εύθυμα σε ό,τι αφορά τα Σκόπια και τις ενδόμυχες επιδιώξεις τους: “Βρε παιδιά… Ο τσιγγάνος αν βάλει φουστανέλλα γίνεται τσολιάς”; Όλα τα παραπάνω έδιναν κουράγιο στους Έλληνες πατριώτες, που ήταν πια πεπεισμένοι ότι οι παράλογες διεκδικήσεις των Σκοπίων τελικά θα έπεφταν στο απόλυτο κενό και, αργά ή γρήγορα, θα έφτανε η στιγμή κατά την οποία οι γελοίοι ισχυρισμοί τους θα καταρρίπτονταν άπαξ και δια παντός! Τα χρόνια εκείνα ο Γέροντας έπιασε στα χέρια του το κλασικό πλέον, και βραβευμένο από την Ακαδημία Αθηνών, έργο του πρώην υπουργού Νικόλαου Μάρτη “Η πλαστογράφηση της ιστορίας της Μακεδονίας”, όπου ο συγγραφέας αποδεικνύει την ελληνικότητα της Μακεδονίας, βασισμένος σε εβραϊκές ιστορικές πηγές. Τόσο πολύ τον ενθουσίασε το έργο αυτό ώστε έφτασε στο σημείο να το προτείνει σε πολλούς επισκέπτες του, ενώ έγραψε και σχετικό ποίημα, το οποίο μάλιστα ο Μάρτης συμπεριέλαβε σε μια επόμενη έκδοση του βιβλίου του.
Momčilo 4/20/2021 3:02 pm
Christ is in our midst! Great article. I never understood this pride for autocephaly. Isn't it better to be a Canonical Church and autonomous then a pseudo Church but "independant "? Independant of whom? Christ perhaps.
Orthodox Christian4/20/2021 12:47 pm
This is very insulting to us who like to call ourselves Macedonians and participate in the MOC. Why is it insulting? Because you can’t blame only one side. The Serbian Patriarch Herman and the Russian Patriarch Alexey participated on the first liturgy with Archbishop Dositheus. Why no one is mentioning this when there are even photos of this event in Ohrid? After that what our and the bishops from SOC did we dont know but for few years they communed together. We, thousands of Orthodox Christians where should go? Why are you adding more pain to the wound? Oh so you suggest we go with Jovan who made another synod in Macedonia(who by the way was in jail for stealing a lot of money from the Church to build their luxury monastery in the nearby village, the fact that many refuse to mention.) You don’t know anything about the situation in here and woe to you because you never even stopped being communist. What about the military going in Srednouralsky woman monastery and taking out children and old monks and nuns on the street? Without giving them a piece of bread or a jacket. First, get rid of the communists in your clergy and then talk about others. But the Russian Tsar is coming very soon and will take care of all of you anyways.
Here you can leave your comment on the present article, not exceeding 4000 characters. All comments will be read by the editors of OrthoChristian.Com.
Enter through FaceBook
Your name:
Your e-mail:
Enter the digits, seen on picture:

Characters remaining: 4000

to our mailing list

* indicates required